Tại nhiều nước trên thế giới, nghề thám tử tư là một nghề được nhà nước công nhận như bao nhiêu ngành nghề khác. Tại các nước này, không ai đặt ra câu hỏi có nên công nhận nghề thám tử tư hay không mà người ta quan tâm đến chuyện làm thế nào để hoạt động của thám tử không đi quá khuôn khổ luật pháp.

 
Tại Mỹ, hầu hết các bang đều có quy định về nghề thám tử tư. Bang Georgia là một ví dụ điển hình. Bang này thành lập một bộ phận phụ trách hoạt động của thám tử tư gồm bảy thành viên do Thống đốc bang bổ nhiệm.
Mỗi năm, bộ phận này họp ít nhất là tám lần để giải quyết các việc như cấp phép hành nghề, giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến thám tử tư, ra quyết định kỷ luật các thám tử tư vi phạm quy chế...

Việc cấp giấy phép hành nghề thám tử tư rất chặt chẽ. Hai tiêu chuẩn được coi là quan trọng là lý lịch "sạch" (không có tiền án tiền sự, không "lem nhem" về tiền bạc) và kinh nghiệm nghề nghiệp.

Tùy theo từng bang, ứng viên buộc phải có quá trình hai hay ba năm thực sự làm công tác điều tra cho một cơ quan điều tra của nhà nước hay một công ty thám tử tư được cấp phép. Các thám tử tư ngày nay không hút tẩu, không đội mũ phớt và cũng không cần thiết sử dụng kính lúp như Sherlock Homes nhưng ai cũng phải kiếm cho mình một giấy phép hành nghề vì nếu klhông có giấy phép thì sẽ không được hoạt động.
Thám tử tư là cứu tinh
Trong con mắt của các bà vợ hay ghen, thám tử tư là người giúp họ phát hiện "bồ nhí" của đức ông chồng.

Thật ra, lãnh vực hoạt động của thám tử tư ngày càng mở rộng, giúp giải quyết được nhiều vấn đề đang gây bức xúc lớn cho thân chủ thuộc nhiều thành phần nên đối với nhiều người thám tử tư đúng là vị cứu tinh. Các công ty bảo hiểm cần tới thám tử tư để xác minh những trường hợp khai man, dàn dựng tai nạn để nhận tiền bảo hiểm. Các tập đoàn kinh doanh nhờ thám tử tư phát hiện gián điệp ăn cắp thông tin trong số hàng ngàn nhân viên của mình.

Luật sư cũng nhờ thám tử tư thu thập thêm chúng cứ, tìm kiếm nhiều nhân chứng quan trọng để tăng khả năng thành công trong việc bào chữa cho thân chủ. Như luật sư Thomas Mesereau, bào chữa cho "ông vua" nhạc pop Michael Jackson về tội lạm dụng tình dục trẻ em, đã thuê thám tử tư tìm kiếm tận chân tơ kẽ tóc những sự việc về gia đình Arviro (bên đi kiện Michael Jackson lạm dụng tình dục) và các nhân chứng chống lại Michael Jackson.
Ra tòa, luật sư đào sâu khai thác những sự việc không hay về họ để tòa tin rằng lời khai cỉua họ không đáng tin cậy, nên Michael Jackson thoát tội. Một người cha đau khổ đã nhờ thám tử tư tìm cho ra Bernard Scullion, tên tài xế bất nhân đã hãm hiếp cô con gái 13 tuổi của ông. Tên hiếp dâm bị tù nhưng chỉ mới năm tháng, hắn được thả rồi trốn khỏi nuớc Anh.

Thám tử đã dò ra tung tích của Scullion tận Pattaya, Thái Lan. Hắn đã bị đưa về nước vào tháng 10-2005 để tiếp tục ngồi tù vì vi phạm các cam kết khi được thả.

 
Hình tượng thám tử Sherlock Homes
 
Nhà thám tử tư nổi tiếng nhất thế giới và sống mãi qua mọi thời đại là Sherlock Homes, nhân vật trong bốn quyển tiểu thuyết và 59 truyện ngắn của nhà văn Anh Arthur Conan Doyle.

Ngoài óc quan sát và tài phán đoán suy luận phi thường đã giúp ông khám phá những bí ẩn đằng sau các vụ giết người mà các nhân viên điều tra khác phải bó tay, Sherlock Homes còn có kiến thức rộng về nhiều lĩnh vực, trong đó phải kể tới kiến thức thực tiễn về luật pháp Anh.

Chuyện của Sherlock Homes đã được đưa lên sân khấu, phim ảnh, truyền hình nhiều lần. Phim Sherlock Homes đầu tiên do công ty American Edison thực hiện vào năm 1900 chỉ dài chưa tới một phút.
 

Theo Pháp luật TP.HCM